به نام خداوند مهر آفرین
سال 14094 اهورایی، 7037 میترایی، 3753 زرتشتی، 2573 کوروشی (شاهنشاهی) و 1394 خورشیدی

بنام خدا



به یاد آیین‌های پیشواز نوروز
آواهایی که به خاطره‌ می‌پیوندند



دكتر محمد میرشکرایی :
دكتر محمد میرشکرایی «نوروزخوانی» یا «نوروزی‌خوانی»، رسم زیبایی است که می‌رود تا به خاطره‌ها بپیوندد. یکی از گونه‌های این آیین، که در روزگار ما هنوز نیمه جانی دارد آیین «تکم‌خوانی» است؛ آن هم شاید به برکت گیرایی عروسک «تکم» که به شوند صورت نمایشی آن پایش به عرصه‌ی نمایش‌های امروزی کشیده شده است. به جز این به ندرت آوای این پیشاهنگان نوروز را در آبادی‌های کوچک و دورافتاده، در بن دره‌های جنگلی البرز می‌توان شنید. شاید دیر یا زود این واپسین آواهای شادیانه خاموش شوند، و آیندگان صحنه‌های بازسازی شده‌ی دسته‌های نوروزی‌خوان را بر صفحه‌ی تلویزیون‌ها به تماشا بنشینند و شرح آن را در کتاب‌ها بخوانند. (1)
«تکم» به معنی بز نر است و به آن عروسک چوبی که در این آیین به کار برده می‌شود گفته می‌شود. تکم با پارچه‌های رنگی، آینه و زنگوله آذین شده و به هنگام چرخاندن دسته‌ای چوبی که به آن وصل است صدای زنگوله‌‌اش به گوش می‌رسد. تکم‌گردان در کوچه‌ها به راه می‌افتد و چکامه‌هایی می‌خواند و بچه‌ها و حتا بزرگ‌ترها نیز به دنبالش به راه‌ می‌افتند. تکم‌گردان کیسه‌ای نیز به همراه دارد که هدیه‌های مردم را در آن جمع می‌کند. (2)
محمدرضا درویشی، که از اندک دست‌اندرکاران پژوهش موسیقی در ایران است با انتشار دستاورد تحقیقاتش در کتابچه‌ی کوچک «ترانه‌های نوروزی و بهاری»، در این راه گامی بلند برداشته است. این کتاب دربردارنده‌ی بیست و پنج ترانه‌ی نوروزی است که هر کدام یک یا چند بند دارد. ترانه‌ها، هم زبان و گویش محلی آورده شده و هم برگردان روان فارسی دارند. آهنگ‌های ترانه‌ها نیز با الفبای موسیقی ثبت و در رویه‌ی روبه‌روی ترانه آورده شده‌اند. درویشی درباره‌ی نوروزی‌خوانان می‌نویسد که اینان خنیاگران گمنام و دوره‌گردی بودند که از نزدیک به پانرده روز مانده به بهار، بر در هر خانه‌ای بهار و نوروز را نوید می‌دادند.(3)
 
 
(1) این متن، گزیده‌ای از مقاله‌ی محمد میرشکرایی با عنوان «نوروز‌خوانی» است که در کتاب ماه هنر، شماره‌ی 5، بمهن‌ماه 1377 به چاپ رسیده است.
(2) این بخش از گفتگو با محمد میرشکرایی تنظیم شده است.
(3) میرشکرایی، نوروزخوانی




نظرات شما عزیزان:

نام :
آدرس ایمیل:
وب سایت/بلاگ :
متن پیام:
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

 

 

 

عکس شما

آپلود عکس دلخواه:









ارسال توسط سورنا
آخرین مطالب

آرشیو مطالب
پيوند هاي روزانه
امکانات جانبی